Shpëtim Kërçova, Iva Lulashi, Greta Pllana, Valdrin Thaqi, Brilant Milazimi, Irgin Sena, Idlir Koka, Vangjush Vellahu

kuruar nga/curated by Domenico de Chirico

(GRC) «Tὸ φρικωδέστατον οὖν τῶν κακῶν ὁ θάνατος οὐθὲν πρὸς ἡμᾶς, ἐπειδήεπερ ὅταν μὲν ἡμεῖς ὦμεν, ὁ θάνατος oὐ πάρεστιν, ὅταν δὲ ὁ θάνατος παρ ῇ, τόθ’ ἡμεῖς οὐκ ἐσμέν.»

(AL) «Vdekja, gjëja më e frikshme e të këqijave, nuk është asgjë për ne; pasi kur ne ekzistojmë, vdekja nuk është ende e pranishme, dhe kur vdekja është e pranishme, atëherë ne nuk ekzistojmë. »

Përtej veprave të mrekullueshme të artit të mishëruara tashmë, mësimeve të paharrueshme të natyralizmit, verizmit dhe simbolizmit, melodive klasike dhe shkrimeve elokuente me një shije të këndshme, çfarë do të thotë në të vërtetë “kënaqësi”? A është ndoshta një nga elementët që përbëjnë atë që grekët e lashtë e quanin ‘eudaimonia’ ? Eudemonia, ekuivalenti italian, d.m.th., lumturia sipas qytetërimit helen, e kuptuar si themeli i jetës i referohet të qenurit në botë në një gjendje të këndshme dhe intensive të përbërë nga kënaqësia, shëndeti, lumturia, prosperiteti dhe tensioni, ku mirëqenia bëhet vlera thelbësore e nevojshme për pozicionimin e vetë lumturisë. Etimologjikisht, eudemonia është rezultat i kombinimit të “eu”, e mirë dhe “daimon”, që përfaqëson qëllimin përfundimtar për të cilin duhet të përpiqeni. Eudemonia është, pra, e pushtuar nga demoni i mirë që na udhëheq në një udhëtim të gjatë të ndërgjegjshëm dhe shumë të dëshiruar të jetës për të zbuluar veten dhe botën dhe risinë e saj pa asnjë frikë. Prandaj, kënaqësia, pa asnjë dyshim, duhet të përjetohet në mënyrë empirike pa kurrfarë shqetësimi, në tërësinë e saj. Një përfshirje e tillë përfshin, në përputhje me rrethanat, dykuptimësinë epshore tipike për kënaqësinë si të tillë, të vendosur midis së mirës dhe së keqes, vrullit dhe rrezikut. A nuk është e vërtetë që pika më e mprehtë kufitare e kënaqësisë përbëhet nga ekstazia dhe dhimbja? Bazuar në këto premisa, KËNAQËSITË, një ekspozitë në grup gjithëpërfshirëse, skena e së cilës i është besuar tetë artistëve, konkretisht: Shpëtim Kërçova, Iva Lulashi, Greta Pllana, Valdrin Thaqi, Brilant Milazimi, Irgin Sena, Idlir Koka dhe Vangjush Vellahu, gjuha e të cilëve propozohet si e pasur, aluduese, muzikore dhe fort shprehëse, dialektika shpaloset lirshëm dhe me shkathtësi midis të priturës dhe të papriturës, ku paradigma e tyre, në mënyrë fantastike të sjell fjalët e përdorura nga Gabriele D’Annunzio në një nga romanet e tij më të famshme, “Il Piacere/Kënaqësia “.

“Ai ishte si të thuash, i gjithi i mbushur me art […]. Nga babai i tij, ai kishte kultin e gjërave të artit, adhurimin e shfrenuar të së bukurës, përçmimin paradoksal të paragjykimeve dhe dëshirën e kënaqësisë. [.. .] Që në fillim ai ishte plangprishës nga vetvetja, sepse forca e madhe ndijore, me të cilën ishte pajisur, nuk u lodh kurrë duke siguruar thesare për shthurjen e tij. Por zgjerimi i kësaj force ishte në shkatërrimin e një force tjetër, forcë të moralit, të cilën vetë babai i tij nuk kishte asnjë kufizim për ta shtypur […] Babai i tij i kishte dhënë, ndër të tjera, këtë maksimën themelore: Njeriu duhet ta bëjë jetën një vepër arti. Njeriu me intelekt, duhet ta bëjë vetë jetën e një, kjo është puna e tij. Epërsia e vërtetë është e gjitha këtu.”

• Kënaqësitë përpiqen shumë për t’ju kundërvënë këtij morali që gjithmonë i ka përplasur krahët, duke interpretuar një melodi që nuk ka frikë nga gabimet dhe kundërvëniet dhe që, sipas fjalëve të Benedetto Croce, rezulton të jetë e vendosur “[…] sensualiste, e egër, dekadente.” Këtu shpalosin veprat që i japin formë kësaj ekspozite grupore heterogjene dhe epshore, të gjitha të prirura drejt ekstazës dhe dhimbjes, përbërësi material i lëngshëm i së cilës dëshiron me zjarr atë “daimon” që la “eu”- në diku në fazën prodhuese dhe më pas iu dha një valle dikotomie.

__

(GRC) «Tὸ φρικωδέστατον οὖν τῶν κακῶν ὁ θάνατος οὐθὲν πρὸς ἡμᾶς, ἐπειδήεπερ ὅταν μὲν ἡμεῖς ὦμεν, ὁ θάνατος oὐ πάρεστιν, ὅταν δὲ ὁ θάνατος παρ ῇ, τόθ’ ἡμεῖς οὐκ ἐσμέν.»

(EN) «Death, the most frightening of bad things, is nothing to us; since when we exist, death is not yet present, and when death is present, then we do not exist.»

Beyond magnificent works of art already enshrined, memorable lessons in naturalism, verism, and symbolism, splendid floating classical melodies and eloquent writings with a mellow and winking flavor, what does “pleasure” really mean? Is it perhaps one of the elements that make up what the ancient Greeks called eudemonia? Eudemonia, the Italian equivalent, i.e., happiness according to Hellenic civilization, understood as the foundation of life refers to being in the world in a pleasant and intense state made up of contentment, health, happiness, prosperity, and tension, where well-being becomes the essential value necessary for the positioning of happiness itself. Etymologically, eudemonia is the result of combining “eu,” good, and “daimon,” demon, representing the ultimate goal to strive for. Eudemonia is, therefore, being possessed by the good demon that guides us on a conscious and highly desired long journey of life to discover ourselves and the world and its newness without any fear. Therefore, pleasure, without any doubt, should be experienced empirically without any qualms, in its totality. Such inclusiveness includes, accordingly, the voluptuous ambiguity typical of pleasure as such, poised between good and evil, momentum and danger. Is it not true that the sharpest liminal point of pleasure is made up of both ecstasy and pain?

Based on these premises, PLEASURES, an inclusive group exhibition whose proscenium is entrusted to eight artists, namely: Shpëtim Kërçova, Iva Lulashi, Greta Pllana, Valdrin Thaqi, Brilant Milazimi, Irgin Sena, Idlir Koka, and Vangjush Vellahu, whose syntax is proposed as rich, allusive, musical and strongly expressive, whose dialectic unfolds freely and nimbly between the expected and the unexpected, and whose paradigm unfolds formidably in the words used by Gabriele D’Annunzio in one of his most famous novels, “Il Piacere/Pleasure”.

“He was as it were all imbued with art […]. From his father, he had the cult of things of art, the dispassionate worship of beauty, the paradoxical contempt of prejudices, and the avidity of pleasure. […] From the very beginning he was prodigal of himself; for the great sensory force, with which he was endowed, never tired of providing treasures for his prodigality. But the expansion of that force was in the destruction of another force, of the moral force, which his father himself had no restraint in repressing. […] His father had given him, among others, this fundamental maxim: one must make one’s life a work of art. One must make the life of a man of intellect his work. True superiority is all here. “

*PLEASURES goes to great lengths to counteract this morality that has always flapped its wings, performing a melody that is unafraid of error and contrariety and which, in the words of Benedetto Croce, turns out to be decided “[…] sensualistic, feral, decadent.” Here they unfold the works that shape this heterogeneous and voluptuous group exhibition, all tending to ecstasy and pain, whose fluid material component yearns for that “daimon” who left the “eu” somewhere in the productive stage and then indulged in a dichotomous dance.